Köy
Merkez ilçesinde düğün, bayram ziyaretleri ve mevsimlik şenlikler Batman bölgesinin kültürel mirasını sürdürür. El sanatları, yöresel kıyafetler ve halk oyunları ilçeden ilçeye farklılık gösterir.
Camii avluları, kahvehaneler ve pazar yerleri sosyal buluşma noktalarıdır. Genç kuşaklar geleneksel müzik ve zanaatları kültür evleri ve festivaller aracılığıyla tanımaya devam eder.
Dağ
1Ova
1Nehir
1Merkez; Batman tarihi coğrafyasında yerleşim, ticaret yolu ve tarım alanı olarak gelişmiştir. Höyükler, eski han kalıntıları ve taş ev dokusu farklı dönemlerin izlerini taşıyabilir.
Cumhuriyet döneminde ilçe merkezleşmesi, okul ve sağlık ocağı ağları Merkez'ın modernleşmesinde belirleyici olmuştur. Yerel arşiv ve sözlü tarih çalışmaları bu süreci aydınlatır.